فیزیولوژی جانوری 1

فصل اول :

• تاکسونومی و سیستماتیک
• سلسله حیات
• تقارن بدنی
• حفره بدنی ( سیلوم )
• ویژگی سلول های جانوری
• شاخه پروتوزوا
• تولید مثل

مقدمه :

به طور کلی حدود 30 تا 35 نوع شاخه جانوری وجود دارد.

Animal classification               یا         طبقه بندی جانوران

به طورکلی بین 1 تا 1.5 میلیون گونه جانوری را نامگذاری کرده اند که این تعداد هر سال افزایش می یابد . زیست شناسان معتقدند که صد ها میلیون گونه دیگر نیز وجود داشته که از بین رفته اند . به طورکلی گونه های نامگذاری فعلی کمتر از 20 در صد از کل جانوران زنده و کمتر از یک درصد جانوران ازبین رفته اند . زیست شناسان برای ارتباط با یکدیگر در رابطه با تنوع حیات Diversity of life  در یافته اند که نه تنها بایستی موجودات زنده را نامگذاری کنند بلکه بایستی آنها را طبقندی کنند .

یک سیستم طبقه بندی در واقع یک نوع مکانیسم ارتباطی - ذخیره ای و هم چنین بازیافت برای اطلاعات زیستی است بنابراین کوشش دانشمندان در این بوده است که جانوران را طوری طبقه بندی کنند که این طبقه بندی منعکس کننده ویژگی های ساختمانی ، فیزیولوژیکی ، تکاملی و یا رشد و نمو آنها باشد به همین علت علمی به نام سیستماتیک به وجود آمد . این علم مطالعه طبقه بندی گونه زایی و فیلوژنی جانوران است ( فیلوژنی یعنی ارتباطات اجدادی و اصل و نسبی ) .

    Taxonomy & systematic   :

مطالعه اصول و روش هایی است که به شکل سلسله مراتبی در طبقه بندی موجودات زنده در تاکسون های متناسب بکار می رود . تاکسونمی و مطالعه فرایند های تکاملی که منجر به تشکیل تاکسون های جدید می شود را سیستماتیک می گویند . اولین شخصی که به طور جدی بر پایه شباهت های ساختمانی اقدام به طبقه بندی جانوران کرد ارسطو بود . پس از او افرادی به نام John Ray ( 1627 - 1705 ) فیزیولوژیست انگلیسی یک نوع مکانیسم جامع تری از طبقه بندی و نیز مفهوم مدرن گونه را ارائه  داد . شکوفائی علم سیستماتیک در قرن 18 توسط لینه بود که پایه ی طبقه بندی علم را بنا کرد .

Carlos Linaeus اصول طبقه بندی امروزی را پایگذاری کرد . در سیستم طبقه بندی لینه برای نامگذاری جانوران هر گونه از یک نام لاتینی متشکل از دو کلمه استفاده شده که نام اول معرف سرده Genus و نام دوم اسم خاص گونه است Species که معمولا صفتی است که با نام اول همخوانی دارد .

     سلسله حیات :

به طور کلی سلسله جانوری را به دو زیر سلسله تقسیم بندی می کنند :

1 ) sub  kingdom  Protozoa                    تک سلولی

2 ) sub  kingdom  Metazoa                  پر سلولی                     A : Mesozoa    حد واسط   phylum mesozoa

                                                                                                      B : Parazoa  جانوران کناری    phylum porifera

                                                                                                     C : Eu metazoa             all other phylum

روش هایی که برای تقسیم بندی Metazoa بکار میرود متفاوت است از جمله آنها :  1 ) تقارن    2 ) حفره بدنی

     تقارن  Symmetry  :

بر این اساس جانوران به دو دسته بسیار بزرگ تقسیم می شوند . 1) آنهایی که هیچ گونه تقارنی در بدن ندارند . مثل : آمیب ها 2)  آنهایی که دارای تقارن هستند که خود بر سه نوع اند :

الف ) تقارن کروی spherical   :  این نوع تقارن صفحه ای است که با گذر از مرکز ، جانور را به دو نیمه متعادل و تصویر آئینه ای هم تقسیم می کند . این نوع تقارن در گروه پروتوزوآ و بخصوص شعاعیان Radiolaria دیده می شود و ندرتا در سایر گروه های جانوری یافت می شود . این نوع تقارن برای شناوری و غلتیدن جانور بهترین نوع تقارن است .

ب  ) تقارن شعاعی radial : اینی نوع تقارن صفحه ای است که از میان محور طولی و با عبور از ناحیه دهانی می گذرد و دو نیمه مشابه ایجاد می کند . معمولا در این نوع تقارن جانور دارای یک سطح دهانی Oral و یک سطح مقابل دهانی Aboral است . این نوع تقارن در اسفنج ها ، هیدر ، توتیای دریایی و ستاره دریایی دیده می شود . نوع خاصی از این تقارن ، تقارن Biradial ( دو شعاعی ) نام دارد .جانورانی که تقارن شعاعی دارند چسبنده ( کف زی ) هستند و یا حرکت آرام دارند . مرجان ها و شانه داران که مجموعا تقارن شعاعی دارند را شعاعیان می گویند .

ج  ) تقارن دو طرفه  Bilateral : در این نوع تقارن فقط یک صفحه طولی ، دو بخش مقابل هم و تصویر آیینه ای ایجاد می کند . این نوع تقارن در تمامی سایر جانوران دیده می شود . این تقارن برای حرکت به جلوی جانور سازش یافته است .